تبلیغات
جغرافیا علمی برای زندگی - آتشفشان ها
جغرافیا علمی برای زندگی

آرشیو موضوعی

آرشیو

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

آتشفشان ها

آشنایی

بنا بر تعریف قدما ، آتشفشان‌ها کوه‌هایی هستند که آتش از آنها بیرون می‌جهد. این تعریف محافل علمی قدیم تاحدی با واقعیت تطبیق می‌کرد و شامل مورفولوژی و عملکرد این پدیده‌های طبیعی بود. وقتی از آتشفشان صحبت می‌شود دمل‌هایی عظیم و مشتعلی در سطح زمین در نظر مطرح می‌شود که دارای شکل و ابعاد خاصی بوده و از سنگ‌های ویژه با بافت و ترکیب شیمیایی مشخصی ساخته شده‌اند.

 


ولی غیر از شکل مخروطی مخصوص ، آنچه که آتشفشان را نسبت به سایر برجستگی‌های روی زمین متمایز می‌کند پدیده‌های فورانی آن است که با بیرون ریختن متوالی مواد ، کوه آتشفشان متولد می‌شود و این کل مسائل حاکم بر آن است. بطور کلی آتشفشان‌های عهد حاضر در سه منطقه تکتونیکی ، حاشیه صفحات همگرا ، مرز صفحات واگرا و در داخل صفحات پراکنده‌اند. اصولا صعود ماگما به سطح زمین به وجود شکستگی‌های قائم یا تقریبا قائم و معابری در پوسته زمین وابسته است.

آتشفشان‌های حاشیه صفحات همگرا

این آتششان‌ها یا درحاشیه قاره‌ها و یا در داخل جزایر و در کنار دراز گودال‌های اقیانوسی قرار دارند مانند ژاپن و اندونزی. در محل مرزهای همگرا جایی که صفحات به هم می‌رسند سه حالت ممکن است اتفاق بیافتد.

فرورانش یک صفحه اقیانوسی به زیر صفحه اقیانوسی دیگر: مثل فرورفتن صفحه اقیانوس آرام به زیرصفحه اقیانوس هند در شمال زلاندنو.

فرورانش صفحه اقیانوسی به زیرصفحه قاره‌ای : در این حالت به دلیل نازکی و چگالی بیشتر ، لیتوسفر اقیانوسی در امتداد سطح موربی به زیر صفحه قاره‌ای کشیده می‌شود. در محل برخورد ، دراز گودال عمیق اقیانوس‌ها بوجود می‌آید. این قبیل فرورانش با گسترش عظیم آتشفشان‌های آندزیتی و ضخامت زیاد لبه صفحه قاره‌ای توام است. این آتشفشان‌ها غالبا انفجاری‌اند و ابتدا ولکان‌هایی با مخروط مرتفع و قطر قاعده بزرگ (مانند آتشفشان فوجی یاما در ژاپن ) بوجود می‌آورند.

برخورد قاره با قاره (اشتقاق قاره‌ای): وقتی دو توده قاره‌ای به سوی هم حرکت می‌کنند، در محل برخورد یک صفحه ممکن است به زیر صفحه مقابل فرو رود ولی هیچگاه تا گوشته ادامه پیدا نمی‌کند. در محل تصادم ، چین خوردگی و گسل خوردگی اتفاق می‌افتد و بنابراین پوسته جمع و جور شده و صفحات لیتوسفر زیاد می‌شود. ارتفاع زیاد کوه هیمالیا را نتیجه برخورد قاره هندوستان با فلات تبت می‌دانند.

آتشفشان‌های در مرز صفحات واگرا

این آتشفشان‌ها در طول شکاف‌هایی در قلمرو اقیانوس‌ها و یا در قلمرو قاره‌ها حاصل می‌شوند. شکاف‌های مزبور به صورت ریفت‌های طویلی هستند که گاه هزاران کیلومتر طول دارند و در امتداد آنها دو صفحه از هم دور می‌شوند. عملکرد ریفت‌های مذکور در اقیانوس‌ها و قاره‌ها نسبت به هم متفاوت است. ریفت‌های اقیانوسی در پشته میانی اقیانوس‌ها قرار دارند. در این محل‌ها ، ماگمای تازه از آستنوسفر بالا می‌آید.

جزیره ایسلند

جزیره ایسلند بر روی مرز واگرای اقیانوس اطلس واقع است و بزرگترین جزیره متعددی است که منشا کاملا آتشفشانی دارد و از مخروط‌های آتشفشانی متعدد تشکیل گردیده است. کف اقیانوس اطلس دائما در حال کشش و بازشدگی است و ایسلند نیز از این قاره مجزا نیست. کشش باعث پیدایش شکاف و گسترش کف اقیانوس می‌شود. این شکافها با پشته میانی اقیانوس موازی‌اند و در امتداد آنها آتشفشان‌هایی در حال فعالیت‌اند.

در کنیا ، نازک شدن پوسته قاره‌ای (در نتیجه حرکات کششی پوسته قاره‌ای نازک شده و می‌شکند و سرانجام به ایجاد یک حوضه اقیانوسی منتهی می‌شود) به کندی انجام شد به نحوی که در اواسط میوسن ، فوران‌های بازالتی آغاز گردید و سپس با حجم زیاد نفلینیت و کربناتیت دنبال شد. در اواخر میوسن از فوران شکافی گدازه‌های متولیتی بیرون ریخت و در پلیوسن ، فوران تراکیت طغیانی و خاکستر رواج داشت.

آتشفشان‌های درون صفحه‌ای

برای تفسیر این آتشفشان‌ها عده‌ای از دانشمندان نظریه نقطه‌های داغ را پیشنهاد دادند که به موجب این نظریه در درون زمین و در مناطق عمیقتر در زیر صفحات لیتوسفر ، مناطق گرم و داغی وجود دارد که مواد مذاب از آن‌ها بالا می‌آیند و به سطح زمین می‌رسند. از انباشته شدن همین مواد ، کوه‌های آتشفشانی در داخل صفحات بوجود می‌آیند. این محل‌ها ممکن است در داخل صفحات اقیانوسی یا در داخل صفحه قاره‌ای باشند. در محل این نقاط داغ ، از نقطه ثابتی که در زیر لیتوسفر واقع است تاول‌هایی از ماگما به خارج صادر می‌شود.

نمایش برخی نقاط داغ بر روی اقیانوس اطلس

لیتوسفر واقع بر روی این نقطه داغ با ورود این تاول‌ها ، سوراخ می‌شود و مواد مذاب به سطح زمین راه پیدا می‌کند. با حرکت صفحه لیتوسفر کوه‌های آتشفشانی ممتد بوجود می‌آید. این نقاط داغ ممکن است در داخل صفحات اقیانوسی قرار داشته باشند که از این نمونه می‌توان به آتشفشان جزایر هاوایی اشاره کرد که در اقیانوس آرام قرار دارند و فعالترین آتشفشان‌های دنیا به شمار می‌آیند. همچنین این نقاط داغ در داخل صفحه قاره‌ای هم وجود دارند که از این نمونه می‌توان به آتشفشان‌های ماسیف سانترال فرانسه اشاره کرد که در داخل صفحه قاره‌ای اورازی قرار دارند.

منبع:

زلزله و آتشفشان نوشته : روته چین

مترجم : عبدالكریم قریب

و

زمین شناسی عمومی مؤلف : دكتر مهدی نجفی

و

http://ganje-nahofte.blogfa.com

foot complaints
شنبه 25 شهریور 1396 08:02 ب.ظ
Does your site have a contact page? I'm having problems locating it
but, I'd like to shoot you an e-mail. I've got some recommendations for your blog you might be interested in hearing.
Either way, great blog and I look forward to seeing it grow over time.
What do you do for Achilles tendonitis?
سه شنبه 7 شهریور 1396 01:24 ق.ظ
Excellent post. I used to be checking constantly this blog
and I am impressed! Extremely useful information particularly the remaining part :) I maintain such info a lot.

I used to be looking for this particular info for
a long time. Thank you and best of luck.
How do you get Achilles tendonitis?
یکشنبه 15 مرداد 1396 07:27 ب.ظ
Hi there friends, how is all, and what you would like to say concerning this post, in my view its
genuinely awesome in favor of me.
Foot Complaints
شنبه 14 مرداد 1396 09:10 ب.ظ
Please let me know if you're looking for a author for your site.
You have some really good articles and I feel I would be a good asset.
If you ever want to take some of the load off, I'd love to write some content for your blog
in exchange for a link back to mine. Please shoot me an e-mail if
interested. Thanks!
http://loweuypupxvmne.jimdo.com
دوشنبه 18 اردیبهشت 1396 08:57 ق.ظ
We're a gaggle of volunteers and starting a new scheme
in our community. Your site offered us with useful information to work on. You
have performed an impressive job and our entire neighborhood
might be thankful to you.
BHW
جمعه 1 اردیبهشت 1396 06:08 ق.ظ
I like the helpful information you provide in your articles.

I will bookmark your blog and check again here frequently.
I'm quite sure I will learn plenty of new stuff right here!
Good luck for the next!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

درباره وبلاگ

مدیر وبلاگ : مومنه نواری

آخرین پست ها

جستجو

نویسندگان